PM-DAKSH ಯೋಜನೆ: ತರಬೇತಿ ಇದ್ದರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿಮೆ?
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯೇ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ದಕ್ಷತಾ ಔರ್ ಕುಶಲತಾ ಸಂಪನ್ನ ಹಿತಗ್ರಾಹಿ (PM-DAKSH) ಯೋಜನೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಯುವಜನರಿಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ಲೋಕಸಭೆ ಡೇಟಾ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಫೆಬ್ರವರಿ 3 ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ:
- 2021 ರಿಂದ 2024ರವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 1.5 ಲಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ
- ಆದರೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಪಡೆದವರು ಕೇವಲ 44% ಮಾತ್ರ
- ಅಂದರೆ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಂದಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಕ್ಕಿದೆ
ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಿವೆ.
PM-DAKSH ಯೋಜನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
PM-DAKSH ಯೋಜನೆ ಅನ್ನು 2020-21ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಒಂದು Central Sector Scheme ಆಗಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ:
- ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ
- ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶ
- ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ
ಯಾರು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭಾರ್ಥಿಗಳು?
PM-DAKSH ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ:
- Scheduled Castes (SC)
- Other Backward Castes (OBC)
- Economically Weaker Sections (EWS)
- De-notified Tribes (DNTs)
- ಸಫಾಯಿ ಕರಂಚಾರಿಗಳು (Safai Karamcharis)
- ಕಸದ ಸಂಗ್ರಾಹಕರು (Waste Pickers)
ಈ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ನಿಯಮ
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮವೆಂದರೆ:
- ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕನಿಷ್ಠ 70% ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸಬೇಕು
- ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ವೇತನ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಎರಡೂ ಸೇರಿವೆ
ಇದು Short Term Training Courses ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
70% ಉದ್ಯೋಗ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ಯೋಜನೆಯಡಿ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸದಿದ್ದರೆ:
- ಪ್ರತಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ನೀಡುವ ತರಬೇತಿ ವೆಚ್ಚದ 30% ಹಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ
- ಅಂದರೆ ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ
ಇದು ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಏಕೆ?
44% ಮಾತ್ರ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳು ಇರಬಹುದು:
1. ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಕೊರತೆ
ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
2. ಗುಣಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಕೊರತೆ
ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬಹುದು ಆದರೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೌಶಲ್ಯ ಕಲಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಬಹುದು.
3. ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆ
ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಸಹ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.
4. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆ
ಬಹುತೇಕ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ನಗರ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯಲು ಅಡೆತಡೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
5. ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಕೊರತೆ
ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯದೇ ಇದ್ದರೆ ಗುರಿ ಸಾಧನೆ ಕಷ್ಟ.
ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲ. ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. SC, OBC, DNT ಸಮುದಾಯಗಳಂತಹ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆ.
ಆದರೆ ಉದ್ಯೋಗ ಫಲಿತಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಅಗತ್ಯ.
ಮುಂದಿನ ದಾರಿ ಏನು?
ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸಲು ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು:
- ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಕ್ಕ ತರಬೇತಿ ಕೋರ್ಸ್ಗಳು
- ಉದ್ಯೋಗದಾತರೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಹಕಾರ
- ತರಬೇತಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ
- ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸು ಬೆಂಬಲ
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಉದ್ಯೋಗ ಮೇಳಗಳು
ಸಮಾಪನ
PM-DAKSH ಯೋಜನೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಆರಂಭವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆ. ಆದರೆ 2021-2024ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ 1.5 ಲಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 44% ಮಂದಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಜಾರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲ ಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ.